Açık Erişim, bilimsel yayınların ve araştırma çıktılarının finansal, yasal veya teknik engeller olmaksızın çevrimiçi ortamda herkes tarafından serbestçe erişilebilir olmasını amaçlayan bir yaklaşımdır. Bilginin daha hızlı yayılmasını, araştırmaların görünürlüğünü ve etki alanını artırmayı, iş birliği olanaklarını geliştirmeyi ve bilimsel ilerlemeyi hızlandırmayı hedefler.

Özyeğin Üniversitesi, üretilen akademik bilginin toplumla paylaşılmasını destekler ve sürdürülebilir, adil ve şeffaf akademik iletişim sistemlerini güçlendirmeyi amaçlar. Bu doğrultuda Üniversite, açık erişimli yayıncılığı teşvik etmekte ve araştırma çıktılarının telif hakları doğrultusunda erişilebilir kılınmasını önemsemektedir.

Üniversitenin Senato tarafından onaylı Açık Erişim ve Akademik Arşiv Politikası, bilimsel çıktılara mümkün olan en geniş erişimin sağlanmasını, araştırmacılar tarafından üretilen yayınların telif haklarına uygun biçimde arşivlenmesini ve FAIR ilkelerine uygun şekilde yönetilmesini esas alır.

Üniversitenin açık erişim çalışmalarında biri, kurumsal akademik arşiv eResearch@Ozyegin aracılığıyla yürütülmektedir. Arşiv, Üniversite mensuplarının bilimsel yayınlarını uzun dönemli koruma, görünürlük, erişilebilirlik ve uluslararası standartlara uygun biçimde sunmayı hedefler. eResearch@Ozyegin’de paylaşılan çalışmalar; Google Scholar, OpenDOAR, ROAR gibi dizinlerde görünür olmakta ve OpenAIRE tarafından harmanlanarak daha geniş bir araştırma ekosistemine erişmektedir.

Akademik yayıncılıkta açık erişimi belirleyen çeşitli erişim modelleri bulunmaktadır. Bunlar;

• Altın Yol (Gold Open Access): Makalenin yayınlandığı dergide, yayınlandığı an itibarıyla herkesin erişimine ücretsiz olarak açıldığı modeldir. Genellikle yazardan bir APC ödemesi talep edilir.
• Yeşil Yol (Green Open Access / Self-Archiving): Yazarın, makalesinin hakem değerlendirmesinden geçmiş ancak yayıncı formatından farklı olan sürümünü (post-print) veya yayıncı izin veriyorsa son halini kurumsal arşivlere veya açık erişim arşivlerde depoladığı modeldir.
• Hibrit Model: Derginin tamamının açık erişim olmadığı, sadece abonelikle erişilen bir dergi olduğu; ancak yazarın isteğe bağlı olarak APC ödeyerek makalesini açık erişimli hale getirebildiği modeldir.
• Elmas/Platin (Diamond/Platinum Open Access): Hem okuyucu hem de yazar için tamamen ücretsiz olan modeldir. Yayın maliyetleri genellikle üniversiteler, dernekler veya kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından finanse edilir.

Açık erişim yayıncılık modelleri arasındaki temel farklılık, erişimin hangi finansman modeliyle sağlandığında ortaya çıkar. Altın Yol ve Hibrit modelde, geleneksel abonelik sistemi yerine yayın maliyetleri yazarlar veya araştırmayı destekleyen fon sağlayıcı kuruluşlar tarafından karşılanır. Bu modellerde maliyetler çoğunlukla Makale İşlem Ücreti (APC) aracılığıyla finanse edilir. APC; hakemlik süreci, editöryal düzenleme, üretim, dijital barındırma ve makalenin açık erişim olarak yayımlanması gibi hizmetleri kapsar.

Özyeğin Üniversitesi, açık erişimli yayıncılığı desteklemek amacıyla araştırmacılar için Makale İşlem Ücreti (APC) desteği sunmaktadır. Bu kapsamda 9 yayınevi ile anlaşma yapılmış olup, yayınevlerinden 8’i APC muafiyeti sunarken, 1’i indirim imkânı tanımaktadır. Böylece araştırmacılar, ek mali yük olmadan çalışmalarını açık erişimli olarak yayımlayabilir ve küresel görünürlüklerini artırabilir. Bu anlaşmalarla ilgili tüm detaylar ve duyuru süreci ise Kütüphane tarafından yönetilmektedir. Konuyla ilgili detaylı bilgiye konu rehberi üzerinden erişmek mümkündür.

Telif hakları yönetimi de üniversitenin açık erişim hizmetlerinin önemli bir bileşenidir. Creative Commons (CC) lisansları, araştırmacıların eserlerini esnek biçimde lisanslamasına olanak tanır ve kullanıcıların eseri hangi koşullarda kullanabileceğini açıkça belirtir. “Bazı haklar saklıdır” prensibine dayanan CC lisansları, eserin hem yaygınlaşmasını hem de hak sahibinin korumasını mümkün kılar. Birçok üniversite, araştırma kurumu ve kamu kuruluşu, ürettikleri içeriklerin CC lisanslarıyla paylaşılmasını teşvik etmektedir.

Kütüphane, bu süreçte yayınevi politikalarının izlenmesi, Creative Commons lisansları konusunda danışmanlık verilmesi ve kendi kendine arşivleme (self‑archiving) aşamalarında araştırmacılara kapsamlı rehberlik sunar. Yayıncı versiyonunun erişime açılmasına izin verilmediği durumlarda, araştırmacılara uygun alternatifler iletilir; bu kapsamda ön baskılar (preprint) veya kabul edilmiş son baskılar (post‑print) açık erişime sunulabilir. Telif hakları ve kendiarşivleme politikalarına ilişkin bilgilere ulaşmak için SHERPA/RoMEO dizininin kullanılması önerilir.